گروه صنایع چوب و کاغذ ابوذر
مطالبی پیرامون صنایع چوب و کاغذ و زیر مجموعه های تبدیل مکانیکی و تبدیل شیمیایی چوب
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب


به نام خدا
مزایا و معایب چوب

 چوب شناسی

چوب یکی از اولین موادی است که در دست انسان از چند صد قرن پیش تا کنون بوده و یکی از اولین دلایل آن این است که به طور طبیعی در اکثر نقاط وجود دارد . در موزه های جهانی پیدا شده است که در صد قرن پیش بشر توسط چوب به شکار رفته است و در ایران کهن نیز می توان به آثار نوشته های تخت جمشید اشاره کرد که درختان سرو ، گز ، چنار در اشعار آن آمده است.

تعریف چوب

چوب عبارت است از قسمت داخلی ساقه و شاخه که از بافتهای ثانویه لینینی و متخلخل فیبری شکل آوندی که دارای ساختمان یاخته ای سازمان یافته و هر سو نا یکسان و ناهمگن میباشد که برای مصارف صنعتی به کار می رود. ناهمگن به معنی اینکه دارای اجزای مختلفی است مثلا در چوب فیبر و اشعه چوبی و آوند و ... وجود دارد و هر سو نا یکسان چون بافت های آن در جهات مختلف قرار دارد.

با توجه به این که :
چوب از عصر حجر با انسان بوده و تا به امروز این رابطه هیچ گاه قطع نشده، شاید کمرنگ شده باشد که آن هم به دلیل وجود موادی مثل فولاد و بتن می باشد. سازه های چوبی به دلیل اینکه چوب خود یک جاندار بوده باعث آرامش بیشتری در انسان می شوند و زندگی در این ساختمان ها از لحاظ روانی برای انسان مناسب تر است.

برای ساخت و سازهای چوبی باید جنگل ها را از بین برد و درخت ها را برید ولی یک راه برای این مشکل وجود دارد و آن هم این که به ازای بریدن هر درخت یک درخت بکاریم. در واقع می توان با ساخت جنگل های مصنوعی از آلودگی کارخانه های تولید فولاد و بتن نیز جلوگیری کرد.

از جنبه معماری می توان گفت که خانه های چوبی باعث زیبایی شهرها می شوند و رنگ و بوی خاصی به آن می دهند و در زندگی و روابط اجتماعی انسان نقش بسزایی دارند. در ساخت و سازهای چوبی نیاز به تخصص های متعدد نیست و این کار درصد خطا را در حین ساخت و ساز کم می کند.

مزایای چوب

 ۱- اجرای آسان ۲- سبک بودن ۳- برای حمل و نقل نیاز به ماشین آلات سنگین نیست. ۴- آلودگی صوتی کمتری ایجاد می کند. ۵- آلودگی هوا را کمتر می کند. ۶- براحتی می توان آن را بار کرد۷- مصرف انرژی را کاهش می دهد. ۸- مقاومت چوب از فولاد و بتن بیشتر است. ۹- زغال که در هنگام آتش سوزی روی چوب به وجود می آید به عنوان عایق حرارتی عمل می کند. ۱۰- چوب درخت در روز O2 و در شب مقدار کمی CO2 تولید می کند.

 

 

 

موارد مصرف چوب

 ۱- ساختمان های صد در صد چوبی در مناطق جنگلی سرد که پی آن به صورت سر گوه در زمین کوبیده می شود و روی آن تنه بزرگ میخ یا اسکوپ شده؛ کف و دیوارها با چوب دو بر تراش در هم کام و زبانه می شود، درب و پنجره ها به طریق اتصال میخ چوبی جا گذاری شده شیب پشت بام نسبت به عوامل جوّی، شیبدار انتخاب و روی آن پلاک ها و تخته های چوبی روی هم سوار شده است، اجرا می گردند.

۲- در و پنجره و کمد و قرنیز پای دیوار و پوشش سقف، در اغلب ساختمان های ارزان محلی، به صورت استفاده مستقیم از چوب با استفاده از سه لایی و لانه زنبوری فشاری و خرده چوب چسبی، قیر، نئوپان و غیره که هر روز به تعداد آنها اضافه می گردد، ساخته می شوند.

۳- به صورت اسکلت های سبک موقت یا دائمی که ستون ها و تیرهای اصلی و خرپا و تیرچه ها و زیر ستون ها از چوب های سخت عمل آورده (مواد غذایی توسط بخار از آوندها بیرون کشیده و سموم و مواد چربی برای آب بندی و کشیدن نم و مواد نسوز برای سوختن آن تا درجات ۲۰۰-۱۵۰و کشیدن رویه روغنی و جذبی و ...) دیده می شوند.

۴- در صندوقچه سازی ها که مصرف تجاری و حمل و نقل صنعتی دارند، اغلب چوب های سخت و کار شده استعمال می شود.

۵- عایق کاری های درجه 4 حرارتی، پارتیشن ها، نورگیرها، کاغذ سازی، مبل و صندلی پارچه و کاغذهای سخت.

۶-در قالب های بتنی به صورت اطراف صندوقچه ها، پیف دیوار و شناژها و تیرها و سقف ها، از چوب استفاده می شود. اخیراً به صورت اسکلت آهنی که رویه (برای کم چسبیدن به بتن) چند لایی چند جهته با مواد مختلف و در بعضی موارد، نوارهای پلاستیکی و نچسب کاملاً مقاوم در مقابل تأثیرات جوی، رطوبت، موارد تماس، عدم خطر برای محیط زیست، حساب شده و اجرا شده اند، بکار می رود.

بدیهی است با ازدیاد جمعیت و استفاده بیشتر از چوب، میزان مصرف با اکوسیستم و محیط زیست سازگار نیست و از بین رفتن جنگل ها، کمبود اکسیژن و مشکلات فراوانی که موضوع مبحث نیست، ایجاد می کند. لازم به یادآوری است که جنگل های آمازون (شیرزن) حدود ۴۰% اکسیژن کره زمین را تولید می کند و جنگل های ایران نیز همین حدود اکسیژن را، و دلیل عدم استفاده زیاد از درختان و جنگل ها، ارزان بودن نفت سفید در ایران است.

لذا بشر مجبور به استفاده از سیمان و آهن شد. در صورتی که ساختمان های سالم برای انسان فقط از خاک و چوب و تا اندازه ای سنگ حداکثر در ارتفاع 2 متر در جاهایی که موازین زلزله صد در صد مراعات نشده، ساخته می شود که بشر حدوداً به آن رو آورده است. بطور کلی درختان: کاج، صنوبر، بلوط و ... به علت استحکام زیاد و سبکی و قدرت زیاد مصرف بیشتری دارند.

رطوبت چوب

 چوب رطوبت جذب می کند و این از معایب چوب می باشد. اگر بتوانیم رطوبت چوب را در کمتر از ۲۰% نگه داریم، قارچ ها روی چوب تأثیری نخواهد داشت. در واقع رطوبت در چوب باعث می شود که روی چوب قارچ هایی رشد کنند. همچنین این رطوبت باعث وا کشیدگی (تورم چوب) و هم کشیدگی (جمع شدن چوب به دلیل از دست دادن رطوبت) می شود.

چوب و محصولات چوبی پس از برش مقادیر چشمگیری رطوبت دارند. به علاوه چوب ماده ای آب دوست است یعنی اگر در محیط مرطوب قرار بگیرد آب را جذب می کند و اگر در محیطی خشک باشد، رطوبت از دست می دهد. بنابراین چوب باید همواره رطوبتی مناسب با محیط داشته باشد. چوب پس از قطع شدن و استحصال حاوی مقدار زیادی رطوبت است.

اگر با وجود این رطوبت از آن استفاده شود در اثر هم کشیدگی ترک های سطحی و عمقی بر می دارد و از کیفیت آن کاسته می شود. چنان چه چوب را طبق اصول علمی خشک کنیم در مصرف آن با مشکلی روبرو نمی شویم. به دلایل زیر چوب را باید قبل از مصرف خشک کنیم:

- هم کشیدگی چوب در حین مصرف کم می شود و از به وجود آمدن عیب هایی نظیر پیچیده شدن و ترک برداشتن جلو گیری می شود.

- چوب در مقابل حمله قارچ ها و پوسیدگی و تغییر رنگ حفاظت می شود.

- از وزن چوب و هزینه حمل و نقل آن کاسته می شود.

- بدون به وجود آمدن عیبی در چوب، مقاومت آن زیاد می شود.

- بر مقاومت چوب برای نگهداری میخ افزوده می شود.

- رنگ آمیزی، پرداخت و عملیات حفاظت چوب بهتر انجام می گیرد.

- درجه حرارت بالا در کوره چوب خشک کنی، قارچ ها و حشرات را از بین می برد.

- ماشین کاری چوب خشک بهتر و آسان تر انجام می شود.

- مقاومت اتصال میان چسب و چوب خشک شده بیشتر است.

 

 

 

 

مقاومت سازه های چوبی در برابر زلزله

فولاد و بتن موادی همگن هستند در صورتی که چوب ناهمگن است. در واقع آن گره هایی که در چوب وجود دارند و نیز در جاهایی که چوب شاخه دارد، باعث کم شدن مقاومت چوب می شوند. یکی از دلایل انعطاف پذیری چوب آن ایزوتروپ بودن آن است، دلیل دیگر این که مدول الاستیسیته چوب کمتر از فولاد و بتن است.
مدول الاستیسیته چوب عمود بر الیاف است. چوب می تواند خواص فیزیکی متفاوتی در جهات مختلف داشته باشد، نیروی فشاری چوب در جهت الیاف بیشتر از عمود الیاف است. جرم حجمی چوب در مقایسه با فولاد و بتن کم است، که باعث مقاومت بیشتر چوب می شود.

وضع مکانیکی چوب: مقاومت فشاری و کشش ۱۳۰-۶۰ و برش حدود ۱۰ می باشد.

معایب چوب: آفات، یک روند نبودن و صدمات و امراض باعث می شود چوب بر مبنای خواص فیزیکی و مقاومت تقسیم بندی نشود. نمونه چوب اغلب نمی تواند بین انواع مختلف باشد، ترک، ضعف وسط و پیچش شاخه ها که در تنه، تنش ایجاد می کند و یخ زدگی، آتش گرفتگی، خورده شدن توسط حشرات و سوختن در ۲۷۵ درجه از عیوب چوب می باشد.

برای جلوگیری از اشباع چوب به هنگام انبار کردن، زیر آن باید شیب به بیرون داشته باشد و با ساختار سایبان، از قرار گرفتن چوب در معرض مستقیم آفتاب جلوگیری شود. معمولاً هر چند عدد تخته را (مثلاً ۱۰ تا ۲۰) با سیم به هم وصل کنند تا تاب برندارد، این تخته ها باید طوری چیده شوند که هوا از میان آنها عبور کند.

انواع چوب عمل شده (مواد افزودنی) :

موادی که به چوب می زنند:

۱- مواد ضد آتش سوزی؛ می شود روی چوب را با فیلمی از آنتی پیرین یا اشیاء در آن پوشانید و خیس کرد. با مواد و رنگ سیلیکات هم می شود این کار را کرد.
۲- رویه نازک گچ یا سیمان آزبست که چوب داخل آن باشد نسوز خواهد بود.
۳- ورق پشمی شیشه یا سنگ که با آنتی پیرین، نمک آلومینیومی یا بوریک یا اسید سولفوریک آغشته باشد.
۴- رنگ یا روغن خشک یا تار و قطران باعث دوام و طول عمر چوب می شود. مخصوصاً قطران باعث عدم تحرک حشرات در داخل چوب می شود.
۵- مواد سمی که ضمن قوی و با دوام بودن، برای انسان مضر نباشد و به صورت محلول در آب یا خمیری قابل حل در روغن باشد. این مواد در مواردی که در تماس مستقیم با آب می باشد، عبارتند از: سدیم فلوراید، سیلکوفلوراید که پودر سفیدرنگ بوده و در آب خوب حل نمی شود و ضرری برای چوب و آهن ندارد. میزان مصرف آن ۳% در قشر رویه و مصرف در حداقل درجه هوای ۱۵ می باشد. سدیم فلوراید با گچ و آهک نباید مخلوط مصرف شوند. سدیم سیلیکوفلوراید پودری است که در آب کم حل می شود و مشابه سدیم فلوراید 1:3 است، یعنی با سدیم فلوراید مخلوط می شود و روی چوب کشیده می شود.
۶- سدیم دی نیتروفنولات که از دی نیتروفنول و کربونات سدیم بدست آمده و ضرری برای آهن ندارد، ولی پودر خشک آن منفجر شونده است. به این علت و بوی بد، استعمال آن در هوای آزاد صورت می گیرد. برای تحویل آن مخلوط را با زغال کرئوزوت، روغن آنتراسین و زغال نار و روغن شیل مخلوط  و مصرف می کنند.
۷- روغن کرئوزوت ضعف های فوق را نداشته با بوی بدی که دارد حدود ۲-۳ میلیمتر در چوب نفوذ می کند و بعد از ۶۰-۵۰ درجه گرم کردن مصرف می شود. رنگ چوب را کمی کدر می کند و روی آن امکان رنگ کردن وجود ندارد.
۸-روغن آنتراسن که از قطران بدست می آید، مشابه کرئوزیت است.

برش ها
۱- غیر از قسمت هایی از چوب که به صورت الوار از محل کار خارج می شود، بقیه به صورت نئوپان و پودر شبکه و فیبر، در محل کارخانه یا در محل های مخصوص به صورت فشرده و با قسمت هایی از پرکننده فرمهای چوبی تهیه و مصرف می کنند.
۲- تراورس، اغلب مصرف زیر ریل راه آهن داشته و به صورت الوار با برش های طولی و عرضی برای انواع مصرف در ابعاد مختلف عمل آورده می شود.
۳- به صورت وادارکه در محل هایی به طور یک رویه مصرف دارد.
۴- تخته فنری که الیاف را یک جریان در امتداد الیاف طولی عمود بر هم گذاشته و می چسباند و به سه لایی و چند لایی معروفند. برگهای زیر از چوبهای سفت و سخت و برگهای کمی کلفت تر از چوبهای ضعیف تر بریده می چسباند که حالت فنری دارد.
۵- خرده چوب و پوشال و خاک اره که در ساختمان بتن پوک و گچ عایق صدا مصرف دارد و با تفاله قند و چسب نئوپان و فیبر و صدها ماده دیگر درست می کنند.
۶- چوب ها را در ابعاد مختلف، برای کارهای: نماکاری و لاک و الکل کاری، روغن کاری برای ازاره و قرنیز آشپزخانه و کمد و ساختمان چوب های بازی و ساختمان های موقت و دائمی درست می کنند.

مواد متشکله چوب چوب حدود ۵۰%کربن، ۴۰% اکسیژن، ۶% هیدروژن، ۱% ازت و مواد معدنی را شامل می شود.

۱- درخت از ریشه، تنه، سر تشکیل شده که ریشه، آب و مواد معدنی را از طریق لوله ها، آوندها از طریق تنه به برگ ها و قسمت های سر رسانیده و موادی را نیز بر می گرداند. کارخانه عظیم ساخت مواد، پمپ بالابر، عایق ساز، واحدهای مختلف و متعدد تولید و ... دارد.

۲- اغلب با ساختمان تنه سر و کار داریم که شامل پوست و دوایر سالیانه عمر (این بخش شامل قسمت بهاره، پاییز و تابستانی می باشد که قسمت دوم استحکامی بیشتری دارد) و مغز درخت که پوک و ضعیف است می شود.

۳- مشخصات چوب از نظر کلی سه برش افقی، قائم به طول تنه و شعاعی و طولی (Macrostructure)  تعیین می گردد. پوسته درخت را در مقابل ضربه و صدمات مکانیکی و جوی حفظ می کند و از سه قسمت داخلی، رابطه و بیرونی تشکیل شده است. قسمت داخلی مواد را از سر درخت پایین بر می گرداند. شیره در نیز نزدیک قشر رابط بوده و آب و مواد را بالا می برد و از قسمت های نرم و سخت تشکیل شده است و قسمت اعظم استقامت چوب را شامل می شود.

مجموع این دو قسمت دایره های عمر را تشکیل می دهند. مقاطع اغلب استقامت چوب را بالا می برد. مقاطع اغلب رنگ روشنی دارند. در قلب (مغز) چوب سلول های نرمی وجود دارند، لذا استحکام ندارند. البته در بعضی درختان، دایره ها و حلقه های سالیانه با هم فرق نمی کنند. در درختان صمغ دار مثل سرو، سلول های سالیانه نزدیک بوده و تفاوت زیادی ندارند.

۴- در بررسی مواد زیر به مقداری از سلول های مرده (Macrostructure) می رسیم و تعدادی نیز سلول های زنده وجود دارند، که این دو ابعاد متغیری دارند. سلول زنده، پرتوپلاسم شفاف و آلبوم گیاهی متشکله از کربن، اکسیژن و هیدروژن و ازت و مواد معدنی می باشند. در وسط پرتو پلاسم فسفری دارد که شکل بادام و گرد بیضوی هستند.

پوشش آنها سلولی است که از ( ) تشکیل شده است و آوندها وسط آنها قرار دارند. در مقام مقایسه، چوب های صمغ دار و سایر چوب ها، معلوم می شود هر چقدر بافت و سطح سوراخ ها ریز باشد، تارهای چوب زیاد و مقاومت چوب بیشتر است و هر چقدر سوراخ های چوب بیشتر باشد، جای خالی بیشتر و چوب سبکتر است، و آب بیشتری می مکد و از نظر مکانیکی ضعیف تر است.

قدرت آب در جذب و مجذوب شدن مواد داخل چوب متغیر است ولی حدود ۱۵% را می شود در محدودة متوسط قبول کرد و درصد آن عبارتست از ۱۰۰ درصد آب چوب، این آب در فضاهای خالی سلول ها و آوندها و دیواره سلول ها و ورقه های نازک ریز میکروسکوپی (Uhromicroscopi) وجود دارند، که در خشک شدن معمولی فقط آبهای غیر زیرمیکروسکوپی آزاد می شوند.

چوب در حد ۳۱-۲۳% آب دارد. چوب موقع انداختن، حدود ۳۵% هنگام خشک شدن در هوا ۲۰-۱۵% و در داخل محوطه سربسته ۱۳-۱۸% رطوبت دارد. افت حجمی چوب مشابه فرمول درصد آب است. میزان درصد آب با درجه حرارت تغییر می کند. در صفر الی ۲۰- درجه حداقل و در مقادیر رطوبت و گرمای محیط  نیز قابل تغییر است .

 خواص فیزیکی چوب

در مورد خواص فیزیکی چوب ، برجسته ترین آنها چنین است: ۱) نم پذیری  ۲) وا کشیدگی  ۳) چگالی   ۴)همگنی  ۵) شکل پذیری  ۶) سختی ۷) شکاف پذیری  ۸) دوام   ۹) قابلیت رسانایی  ۱۰)در رطوبت سبب تغییر وزن و حجم آن می شود. از دست دادن آب موجب کاهش ابعاد و جمع شدن، تغییر شکل ، بد ریختی یا خم شدگی و اغلب ترک می شود. وا کشیدگی یا همکشیدگی همیشه در الیاف جوان از پیرها و در چوبهای نرم از سخت ترها بزرگتر است .

چگالی یک ویژگی بسیار مهم چوب است، گرچه باید بین چگالی مطلق و ظاهری تمیز دهیم . اولی ثابت است و ناشی از وزن بدون حفره سلولز و مشتقات آن می باشد ، و دومی شامل مجاری و سوراخهاست که بسته به رطوبت چوب بسیار متغیر است .

هنگامیکه ساختمان و ترکیب الیاف در همه بخشهای چوب یکسان باشد ، چوب را همگن گوییم ، و چوبهایی با شعاعهای مغزی بسیار گسترده مانند زبان گنجشک چندان همگن نیستند. شکل پذیری وابسته به توان فشردگی الیاف تحت فشار بین شکل پوست انداخته و شکل  مقابل است . سختی مقاومتی است که چوب باید در برابر نفوذ اجسام خارجی داشته باشد و بستگی به مقدار الیاف و نبود آوندها دارد وبا افزایش رطوبت بسرعت کم می شود. 

شکاف پذیری آمادگی چوب برای شکافتن در جهت الیاف است که در ساخت برخی اشیای چوبی ویژه بسیار اهمیت دارد . دوام چوب بطور مستقیم  به محیط و شرایط کار دارد و در رطوبت بالا و  حتی در شناوری برخی چوبها مانند بلوط ، ماهون وراش صدها سال در این شرایط  می مانند. رسانایی مستقیماْ با رطوبت ارتباط دارد . سرانجام، تخلخل به فضاهای خالی بین مولکولهای چوب گفته می شود .

معرفی چندین گونه در قاره آسیا

راش  نام علمی این چوب Fagus orientalis نام فارسی و بومی راش و مرس و نام انگلیسی آن Beech است. از خواص ظاهری چوب راش درون نامشخص و به رنگ کرم مایل به قرمز است. دوایر سالیانه فشرده و در نتیجه در مقاطع طولی دارای خطوط کم و بیش مشخص ناشی از آن است. از بارزترین خصوصیات شاید بتوان به پره های چوبی در مقاطع طولی اشاره کرده که در مقطع شعاعی به پرمگس و در مقطع مماسی به دوک معروفند و این پره ها به صورت لکه های قرمز دیده میشود.

چه بسا گاهی این پرمگس های زیبا عیب محصوب میشوند چرا که به عقیده نجاران این بخشهای چوب پس از رنگ کاری سیاه میشوند. گونه راش چوبی نیمه سنگین و دارای بافتی همگن و تقریبا مقاوم در برابر حشرات و قارچهاست. گرده بینه های درجه ۱ و ۲راش در ایران بیشتر به مصرف کارخانجات روکش و تخته لایه می رسد و گرده بینه های درجه ۳پس از تبدیل به الوار به بازار تهران (پل چوبی) روانه می شوند. بنا به اطلاعات بازار میزان تفاوت قیمت آن در ۶ماهه نخست در بازار تهران بوده است. به دلیل بافت همگن و درجه سختی مناسب این چوب بیشترین تقاضا را برای خرید به منظور تهیه مبل در بازار دارد.

همچنین به دلیل قابلیت آغشتگی با انواع محلولهای حفاظتی بیشترین گونه مصرفی در کارخانه های اشباع است. البته اخیرا گونه های خارجی راش از طریق آذربایجان وارد ایران شده است که بنا به ادعای مبل سازان و فرشندگان چوب کیفیت چوب راش ایرانی را ندارد ولی به دلیل ابعاد و رطوبت مناسب تخته ها میزان ضایعات کمتری، در امر فرآیند تولید دارد.
 توسکا  دو گونه توسکای قشلاقی و ییلاقی به نام های علمی Subcordate Alnus و Glutionose Alnuse در ایران وجود دارد. نام های محلی توسکا، تسکا و توسه است.  چوب درون نامشخص، رنگ کرم مایل به قرمز، دوایر سالیانه پهن با حدود نسبتا مشخص و موجدار در مقطع عرضی و پره چوبی آجری شکل قرمز رنگ در مقطع شعاعی و دوک های ظریف (پره ها) در مقطع مماسی از خصوصیات ظاهری چوب است.

چوبی نیمه سنگین تا سبک است که به دلیل پرداخت و رنگ پذیری شکاف خوری و ابزار خوری خوب در صنعت مبلمان مصرف دارد ولی کم دوام بوده که البته در آب دوام قابل توجهی دارد. بیشترین میزان فروش را در بازار چوب فروشان پس از راش را داراست که البته در حال حاضر مهمترین مورد مصرف آن طبق آمار موجود در کارخانجات تخته لایه سازی آن در برابر آب در ساختن بناهای آبی نیز مصرف میشود. قیمت چوب توسکا به صورت الواری در سال بوده است.

 افرا  این خانواده دارای گونه های مختلفی در ایران است از جمله میتوان افرا پلت، افرا شیردار و کیکم را نام برد. بزرگترین و فراوان ترین افرای ایران اپلت با نام علمی insigne Bosso و نام انگلیسی Maple است. این گونه چوب درون نامشخص، چوب سفید مایل به کرم با درخشندگی کم و بیش صدفی دارد.

دوایر سالیانه به دلیل فشردگی چوب تابستانه در مقطع عرضی کاملا مشخص و در مقطع مماسی نقوش مواج و در مقطع عرضی نقوش رگه ای مانند ایجاد کرده است که پره های چوبی ظریف و قهوه ای رنگ و براق در دو مقطع مختلف طولی به صورت لکه ها و دوک ها نمایان است. چوبی نیمه سنگین با پرداخت آسان و هم کشیدگی کم باعث شده تا در صنعت مبلمان و روکش گیری جایگاه ویژه ای داشته باشد.

چوب نراد (روسی)واژه چوب روسی در بازار چوب ایران به هر نوع چوب سفید رنگ وارداتی از روسیه تلقی میشود و کاربرد آن هم چندان تفاوتی نمی کند در حالیکه این چوب سفید خود شامل گونه های کاملا متفاوت چون نراد، نوئل و انواع کاجها می شوند. همچنانکه گفته شد یکی از گونه های چوبی که به چوب روسی معروف است Abies یا نراد است که نام رایج آن در دنیا Fir و Sapen است.

این چوب فاقد درون چوب مشخص و به رنگ سفید مایل به قرمز، فاقد مجاری صمغی، راست تار، سبک، واکشیدگی و همکشیدگی کم، قابلیت ترک خوردن کم هنگام خشک شدن، بسیار خوش کار، سنباده خوری خوب، میخ خوری و پیچ خوری عالی هستند ولی با وجود تمام مزایا به راحتی در مقابل قارچها دچار مرض لکه آبی یا لکه قرمز میشوند از استحکام آن می کاهد.

حشرات نیز علاقه زیادی به لانه گزینی و تخم گذاری در آن دارند و باید توجه داشت که چوبها دارای رگه قرمز به هنگام خشک شدن کاملا تاب بر می دارند. این چوب به علت سبکی و ضریب الاستیته بالا از بهترین چوبها برای اسکلت ساختمان هاست. الیاف بلند و خمیر سفید آن در کاغذسازی مصرف فراوان دارد. در ایران این چوب غالبا در صنایع مبلمان استفاده می شود.

تقسیم بندی چوبها

درختان ، متعلق به تیره گیاهان بذرده هستند که به دو دسته بازدانگان و نهاندانگان تقسیم می‌شوند. سوزنی‌برگان (نرم چوب‌ها) به دسته اول و پهن برگان (سخت چوب‌ها) به دسته دوم تعلق دارند .

سخت چوب ها : این دسته ، شامل چوب درختان پهن برگ می‌باشد. بافت چوب درختان پهن برگ تنها در زمانی که درخت برگ دارد، رشد می‌کند. رشد و نمو در بهار شروع می‌شود و به مرور در پاییز متوقف می‌شود . لذا حلقه سالیانه این درختان به صورت یکنواخت از چوب بهاره دارای رنگ روشن به طرف چوب پاییزه تیره رنگ تغییر می‌کند.

نام سخت چوب‌ها ، بدلیل نوع بافت آنها است و دلیل بر سخت‌تر بودن کلیه چوب‌های این دسته نمی‌باشد . برخی از درختان پهن برگ عبارتند از: گردو ، انجیر ، بلوط ، چنار ، راش ، تبریزی ، سپیدار و افرا . از جمله موارد استفاده از این نوع چوب‌ها ،‌ ساخت مبلمان ، در و پنجره و نازک کاری در ساختمان می‌باشد .

نرم چوبها : شامل چوب درختان سوزنی برگ است. بافت چوب درختان سوزنی برگ در طول سال ، زمان رشد بیشتری دارد این نوع درختان در بهار و تابستان با شدت بیشتری رشد می‌کنند و سپس تا پایان فصل سرما این رشد و نمو به کندی می‌گراید و به آرامی ادامه پیدا می‌کند . به این دلیل ، چوب پاییزه و بهاره در حلقه سالیانه براحتی از یکدیگر تمیز داده می‌شود و رنگ آنها این مساله را مشخص می‌کند .

در فصل بهار ، بدلیل وجود آب فراوان و خاک سرشار از مواد غذایی موجب می‌شود که سلولهای پهن با دیواره نازک تشکیل شوند و بافتی متخلخل و نسبتا کمرنگ بوجود آورند. اما با کاهش سرعت رشد در اواخر تابستان ، چوب پاییزه شکل می‌گردد که متشکل از الیاف دیواره ضخیم است و به ساقه مقاومت و استحکام مکانیکی می‌دهد و فشرده‌تر ، تیره‌تر و مقاومتر از چوب بهاره می‌باشد .

شناخت چوب و ویژگی های آن

چوب نخستین ماده اولیه و اصلی سازنده ؛ مبل ، پارکت(کفشپوش چوبی) ،در و پنجره ، کابینت ، تخته چند لایی ، کاغذ ، فیبر و غیره می با شد. چوب از ساقه و شاخه درختان به دست می آیدکه خواص فیزیکی و مکانیکی و شیمیایی تمام چوبها به درخت آن بستگی دارد .

درخت از چند بخش تشکیل شده که ۱- ریشه : تامین کننده مواد غذایی ۲- تنه : نگه دارنده سر تاج و هدایت شیره های نباتی ۳- پوست : به منظور حفاظت لایه زاینده ( ورقه کامبیوم ) ۴- سر تاج : برای تشکیل ماده سبزینه (کلروفیل) و ایجاد گاز کربنیک و اکسیژن} می با شد . از خواص فیزیکی و مکانیکی و شیمیایی چوب می توان ؛ ( خواص فیزیکی : وزن مخصوص ، رنگ ، تلالو ، بو ، طعم ، مقاومت الکتریکی ، حرارت ، طنین ، خاصیت آکوستیک ، رطوبت ، همکشیدگی ، سختی ، صدا و غیره ) (خواص مکانیکی : قابلیت خمش ، حالت ارتجاعی ، مقاومت های چوب نسبت به فشار و کشش و ضربه ، و قابلیت قیچی شدن و غیره ) ( خواص شیمیایی : سلولز ، همی سلولز ، لینین ، مواد معدنی مانند کلسیم ، پتانسیم ، منیزیم و غیره و مواد استخراجی که به وسیله حلالها می توان از چوب خارج کرد ) نام برد .

ساختار قابل رویت چوب

در یک برش عرضی از تنه درخت ، ساختار قابل رویت چوب به ترتیب از مرکز چوب به سمت بیرون عبارتند از: مغز چوب ، چوب یا زایلم ، لایه زاینده (کامبیوم) ، پوست.

مغز چوب : مغز ، که در قسمت مرکزی و وسط ساقه یا شاخه قرار دارد، به صورت یک نوار سیاهرنگ قابل تشخیص است. مغز شامل بافتهایی است که در طی اولین سال رشد درخت تشکیل شده‌اند.

چوب (زایلم) : قسمت چوب ، یک لایه ضخیم است که در کنار سلولهای زاینده به صورت حلقه‌های متحد المرکز (رویش‌های سالانه) آرایش می‌یابد. در درخت در حال رشد ، چوب عموما از سلولهای زنده تشکیل شده است. چوب محکم‌ترین و مقاوم‌ترین قسمت تنه برای کارهای ساختمانی است. در جهت برش‌های افقی ، شیره درخت از پوست درخت از میان نسوج شعاعی عبورمی‌کند و به چوب می‌رسد .

نقش نسوج شعاعی در مقاومت چوب بسیار مهم است . در واقع این نسوج مانند بست‌هایی هستند که الیاف چوب را به همدیگر محکم می‌کنند و نگاه می‌دارند و از خم شدن و از هم‌گسیختگی رشته می‌کاهند . به مرور زمان در اطراف مغز چوب ، بافتی از سلول‌های مرده تشکیل می‌گردد که چوب پیر نام دارد. این قسمت معمولا از چوب جوانی که آن را احاطه کرده است محکم‌تر می‌باشد و حاوی مقادیری رنگ و مواد قلیایی است . در مقطع عرضی درختانی مثل گردو ، آلبالو و نارون ، چوب مرکزی یا چوب پیر دیده می‌شود. چوب جوان معمولا رنگ روشنی دارد، اما چوب پیر تیره‌تر می‌باشد.

لایه ی زاینده (کامبیوم) : ناحیه کامبیومی ، لایه بسیار نازکی است که شامل سلولهای زنده می‌باشد و بین بافت چوبی اولیه و پوست داخلی (آبکش) قرار دارد . تقسیم سلولی و رشد شعاعی درخت در این ناحیه صورت می‌گیرد. تعداد سلولهایی که تولید می‌شوند و به بافت چوبی داخلی می‌پیوندند، بیشتر از تعداد سلولهایی است که به طرف آبکش (قسمت خارجی) می‌روند. یعنی سلولهای آوند آبکشی کمتر از سلولهای بافت چوبی تقسیم می‌شوند. به این دلیل ، بیشترین حجم درخت را چوب تشکیل می‌دهد تا پوست.

رشد درخت : درخت از طریق تقسیم سلولی به دو صورت رشد می‌کند : رشد طولی و رشد عرضی (شعاعی) . رشد طولی (اولیه) که در اولین فصل سال رخ می‌دهد ، در انتهای ساقه‌ها ، شاخه‌ها و ریشه انجام می‌شود و نقاط رشد ، داخل جوانه‌ها که در پاییز سال قبل تشکیل شده‌اند قرار دارد . رشد عرضی (شعاعی) همانطور که ذکر شد در ناحیه لایه زاینده (کامبیوم) صوت می‌گیرد.

پوست : پوست درخت در برابر ضربات و ضایعات مکانیکی از چوب محافظت می‌کند . این قسمت ، از دو لایه تشکیل شده است : لایه بیرونی (پوست خارجی) و لایه داخلی (آبکش) . لایه نازک پوست داخلی (آبکش) ، انتقال شیره درخت به شاخه‌ها و ذخیره آنها را بر عهده دارد .

     چوب از نگاه گیاه شناسی

 نظر گیاه‌شناسی، بخش جامد و سخت زیر پوست ساقه درخت یا دیگر گیاهان چوبی است که به شکل بافت آوندی وجود دارد.

گرچه در باور عموم چوب تنها در درخت و بوته یافت می‌شود، از نظر علمی‌در همه گیاهان آوندی وجود دارد. در چوب مجراهای زیر قابل مشاهده اس ت:

   ۱. بافت چوبی یا مجراهای چوبی، که شیره خام، آب و نمک‌های معدنی محلول را از ریشه به برگ‌ها و غنچه‌های هوایی می‌برد.
   ۲. آوند آبکشی یا مجراهای لیبر، که غذای آماده برای برگ‌ها (شیره تولیدی) به شکل محلول از طریق آنها برای تغذیه بقیه گیاه به گردش در می‌آید.

مجراهای چوبی به‌وسیله یاخته‌های مرده و دیواره‌های چوبی شده بوجود می‌آیند. در هر دو حال پروتوپلاسملیگنین (که سختی چوب از آن است) افزایش می‌یابند. سلولی پدیدار می‌گردد و دیوارها به‌وسیله ته‌نشین شدن ماده

سطوح تار و آوندی در نخستین سال رشد خود را در فاصله‌ای معین در بافت میان آوندهای چوبی و آبکشی قرار می‌دهند، این لایه کامبیوم نامیده می‌شود. کامبیوم به دو بخش درونی (آوند چوبی) و بیرونی (آوند آبکشی) تقسیم می‌شود. همچنانکه سلولهای پیر با رشد پیوسته تنه فرو می‌ریزند، لایه‌های تازه آوند آبکشی کار خود را انجام می‌دهند.

چوب بی گمان یکی از بهترین و سودمندترین مواد خام طبیعت است و بی آن بشر هرگز به سطح پیشرفت و رفاه کنونی نمی‌رسید.


مقطع ساقهٔ یک گیاه کتان:
مغز ساقه (Pith)‏
چوب زودرس (Protoxylem)‏
بافت چوبی (Xylem)‏
بافت آبکش (Phloem)‏
بافت سخت (Sclerenchyma)‏
پوسته (Cortex)‏
روپوست Epidermis) ۱. ۲. ۳. ۴. ۵. ۶. ۷)

چوب ابتدا، ماده‌ای حیاتی برای ساخت ابزارهای اولیه، خانه و قایق برای حرکت در رودها بود. سپس، برای ساخت اکثر اشیا و ابزارهای سودمندی که انسان قرنها برای پیشرفت زندگی خود به آنها متکی بود، به کار رفت. بخشی از فناوری چوب بر اثر تلاش صنعتگران باقی مانده، ولی بیشتر آن ناچار از بین رفته و با مواد و روشهای دیگر که نتیجه انقلاب صنعتی بشر است، جایگزین شده‌است.
چوب تنها منبع طبیعی تجدیدپذیر است. نفت و زغال و دیگر معادن سرانجام روزی تمام خواهد شد، ولی جنگلی که خوب نگهداری شود (حتی گاه بدون نگهداری) بطور نامحدود به تولید چوب ادامه خواهد داد. چوب جایگاه برجسته‌ای در اقتصاد جهانی دارد. تولید سالانه چوب در جهان ۲۵۰۰ میلیون متر مکعب است. خواص فیزیکی و شیمیایی و نیز مکانیکی چوب آن را فعلاْ بی جانشین کرده‌است

                                         اندازه گیری و محاسبه حجم

شکلهای گوناگون چوب در تجارت به شیوه های زیر خریداری می شوند :

متر مکعب

روشی معمول خرید چه طبیعی یا تبدیل شده است که با  m3 نمایش داده می شود .

متر مربع

 وقتی چوب دارای کلفتی و طول یکسان باشد , از آن استفاده می شود که معمولا صفحات ,  نئوپان وتخته های شیار دار را  در بر می گیرد . واحد اندازه گیری متر مربع است که با m2 نشان می دهند .

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              متر خطی

تنها وقتی بکار می رود که پهنا و کلفتی یکسان باشد مانند قاب , قالب , تخته های کناره و ...  با m نشان داده می شود .

 بریدن چوب

 

قطع و برش درختان اولین مرحله در استحصال چوب می باشدو کیفیت آن تا حد زیادی به ظاهر و ساختمان درخت در جنگل ، و نیز به زمان قطع درخت بستگی دارد . هر گونه درخت نیز زمان مخصوص به خود را برای قطع دارد، مثلا برای آکاسیا بیست سال وبرای بیرچ چهل سال و برای درخت بلوط حداقل هشتاد و حد اکثر دویست سال ، سن مناسبی برای قطع تشخیص داده شده است ، اگر درختی زود تر از زمان قطع مناسب قطع شود ممکن است چوب آلات استحصال شده از آن نرم و در برابر حشرات آسیب پذیر تر و مستعد برای برخی معایب فیزیکی باشند

 برش درخت

 قطع و برش درختان اولین مرحله در استحصال چوب می باشدو کیفیت آن تا حد زیادی به ظاهر و ساختمان درخت در جنگل ، و نیز به زمان قطع درخت بستگی دارد . هر گونه درخت نیز زمان مخصوص به خود را برای قطع دارد، مثلا برای آکاسیا بیست سال وبرای بیرچ چهل سال و برای درخت بلوط حداقل هشتاد و حد اکثر دویست سال ، سن مناسبی برای قطع تشخیص داده شده است ، اگر درختی زود تر از زمان قطع مناسب قطع شود ممکن است چوب آلات استحصال شده از آن نرم و در برابر حشرات آسیب پذیر تر و مستعد برای برخی معایب فیزیکی باشند.از طرف دیگر اگر درخت بسیار دیر تر از فصل قطع بریده شود ممکن است چوب آن بیمار یا حتی پوسیده باشد.از آنجا که شیره گیاهی در رشد و افزایش چوب درخت نقش دارد ، درختان مرده که هنوز قطع نشده اند نیز فاقد ارزش لازم می باشند . اره کردن یا چهار تراش کردن گرده بینه ها با روشی که کمترین ضایعات را داشته باشد روشهای مختلف زیر برای تبدیل چوب آلات الواری میباشند.

قطع و برش درختان

 قطع درختان از پائیز آغاز و تا قبل از رسیدن بهار ادامه دارد.  به علت اینکه شیره در این هنگام فعال نیست ,احتمال اینکه نبود آن بر بافتها اثر کند و باعث هجوم حشرات شود ,کمتر است . به عبارت دیگر در این وقت جدا کردن پوست از برون چوب ساده تر است . اگر کنده و بخشهایی از  ریشه مورد نیاز باشد , می توان درخت را ریشه کن کرد و در نتیجه بیشینه طول تنه بدست می آید   در غیر این صورت می توان آن را از پایه با تبر , اره یا ابزار دیگر برید . هنگامی که درخت می افتد ,شاخه ها و در بیشتر موارد پوست برای خشک کردن جدا می شوند .  بعد از افتادن درختان به سرعت و سهولت به انبارهایی که باید در طول زمستان ذخیره شوند منتقل می شوند تا در بهار وتابستان بتوان بر روی آنها کار کرد.

 

روکش


روکشهای طبیعی(چوبی):

این نوع از روکش از گونه های مرغوب پهن برگان و گاهی سوزنی برگ تهیه می شود و به روشهای لوله بری، تراشه زنی (کاردی یا اسلایسر )، تکه بری (محوری) و اره ای تهییه کرد

 

 طبقه بندی روکشها از نظر کاربرد

روکشهای نمایی:

این قبیل روکشها از چوبهای منقش پهن برگ مانند، ملچ،افرا به روش کاردی تهییه می شود.این نوع روکشها به علت نقوش زیبای آن مانند:نقوش چشم بلبلی، نقوش مواج، نقوش نواری، و لایه ای بسیار گران قیمت هستند

روکشهای تجاری:

 این نوع روکشها اغلب از چوب پهن برگان به روش لوله بری تهییه می شوند و بیشتر برای مبلمان درجه دو استفاده مورد استفاده قرار می گیرد

روکشهای بسته بندی:

این نوع روکشها از چوبهای ارزان قیمت تهییه می شوند و نا مرغوب هستند و از آن برای کارهای کم ارزش استفاده می شود

 

 

 

ویژگیهای چوبهای مختلف مورد مصرف در مبل سازی

 

نام

حالت ظاهری

خواص مکانیکی

خواص فنی

مورد مصرف

راش

_سفید مایل به صورتی

_قابلیت تورق کم
_قابلیت خمش کم 

_کار با آن آسان
_مقاومت در برابر قارچها کم

_کنده کاری و مبل سازی،روکش و تخته چند لا

ون

_سفید صدفی مایل به صورتی

_قابلیت تورق متوسط _قابلیت ارتجاع خوب

_کار با آن آسان
_ خوب برق میشود

_مبل سازی
_اربابه سازی

نارون

_چوب جوان، سفید و زرد رنگ
_چوب پیر قهوه ای مایل به قرمز

_قابلیت تورق کم
_ قابلیت خمش زیاد

_کار با آن آسان
_چوب پیر مقاوم در برابر عوامل مخرب

_مبل سازی و خراطی _نجاری ساختمان

بلوط

_قهوه ای
_قسمت مرکزی منظم
_ لکه های بزرگ

_قابلیت تورق متوسط

_کاربا آن نسبتاً
_ مقاوم در برابر عوامل مخرب 

_مبل سازی
_ پارکت
_ بشکه سازی

شاه بلوط

_ قهوه ای مایل به زرد
_ رشته مرکزی نامنظم

_قابلیت تورق زیاد

_کار با آن آسان
_ مقاوم در برابر قارچها و حشرات

_مبل سازی
_ پارکت
_ بشکه سازی

نمدار یا زیزفون

_زرد کم رنگ یا صورتی

_قابلیت تورق کم
_قابلیت خمش و الاستیکی چوب

_کار با آن آسان
_ میخ کاری آسان

_منبت کاری و مبل سازی
_ اسباب بازی سازی و خراطی

گردو

_خاکستری کم رنگ یا قهوه ای

_قابلیت تورق کم
_ قابلیت ارتجاع کم
_ مقاومت در برابر ضربه متوسط

_کار با آن آسان حساسیت در مقابل کرم چوب خوار

_مبل سای
 _خراطی
_ مدل سازی

افرا

_سفید مایل به زرد یا صورتی

_ قابلیت تورق کم
_ قابلیت ارتجا ع کم

_کار با آن آسان _حساسیت در مقابل کرم خوردگی

_مبل سای
 _خراطی
_ مدل سازی

چنار

_سرخ مایل به قهوه ای

_قابلیت تورق کم
_ مقاوت در برابر ضربه کم
_ مقاومت در برابر فشار زیاد

_کار با آسان _حساسیت در مقابل کرم خوردگی

_ارابه سازی
_ ملزومات چوبی

کاج ایرانی

_سفید تا زرد یا قرمز و قهوه ای روشن

_قابلیت تورق زیاد

_کار با آن خیلی آسان
_ مقاومت در مقابل عوامل مخرب 

_کلاف مبل سازی و آشپزخانه
_  کاغذ سازی

توسکا

_صورتی سرخ تا قرمز روشن

_قابلیت تورق خوب
_ شکننده ولی کمی حالت الاستیسیته دارد

_کار با آن اسان_ به آسانی شکاف میخورد و خوب رنگ میشود

_جعبه سازی
_ خانه های چوبی

 

 

 

 

 

جدول کیفیت سختی در چوبهای سوزنی و پهن برگ

نوع درخت

درجه سختی

کیفیت سختی

نام گونه

پهن برگان

1/5-2/.

3-5/.

6-3

9-6

20-9

خیلی نرم

نرم

نیمه سخت

سخت

خیلی سخت

بالزار/ بید/ برخی از انواع صنوبرها

نمدار/ توسکا/ غان/ لرگ/ سپیدار/ انجیل

بلوط/ راش/ ون/ ملچ/ گردو/ اقاقیا

شمشاد/ ممرز/ انجیل/ ون

آرزوبه/ آبنوس/ بلوط سبز/ کهور/ افرا/ مار

سوزنی برگان

2-1

4-2

9-4

نرم

نیمه نرم

سخت

نراد/ پیسه ها/ کاج آمریکایی/ سرو

کاج جنگلی/ کاج دریایی/ لاریکس

سرخدار/ ارس/ زربین

 

             

 

رنگ کاری چوب

 

رنگ کاری چوب به دلایل مختلفی انجام می‌شود ، که مهمترین آنها عبارتند از: زیبایی ، پنهان شدن معایب ، قسمت‌های خراب و زشت ، جلوگیری از نفوذ حشرات موذی ، رطوبت ، حفاظت در مقابل صدمات و … .

برای رنگ آمیزی ، رنگ‌های مختلفی وجود دارند که بسته به نوع رنگ آمیزی انتخاب می‌شوند . برای مثال اگر چوبی که می‌خواهیم رنگ کنیم خوش نقش باشد و بخواهیم نقوش آن به چشم بیاید باید از رنگ‌های روشن که زیر آن دیده می‌شود استفاده کرد و اگر بخواهیم چوبی که نقوش جالبی ندارد و بتونه هم شده است را رنگ کنیم باید از رنگ‌هایی استفاده کنیم که سطح کار را طوری بپوشانند که زیر کار دیده نشود .

اگر در طبیعت رنگی وجود نداشت استحکام و قدرت بینایی انسان از بین می رفت و یکنواختی و کسالت ایجاد شده و از تماشای طبیعت لذتی نمی بردیم .

رنسانس در اواسط قرن پانزدهم باعث ایجاد تحولات بسیاری در عرصه پرسپکتیو رشته های مختلف معماری ، نقاشی ، علم مناظر و مزایا گردید . در گذشته به همهء‌افراد اجازه داده نمی شد تا وارد حرفه نقاشی شوند و فرد باید حتماً مراحل و مراتبی را طی می کرد تا بتواند به این حرفه وارد شود و ازمحضر اساتید بهره برد. یکی از آن سلسله مراتب مبحث آناتومی و دیگری مبحث رنگ است . بیشترین کاربرد رنگ در طبیعت قابل رؤیت نمودن اشیاء‌می باشد . وقتی دو شیء یا دو فرم هم رنگ یا دارای نهایت کنتراست یا دوشیء دارای حالت مکمل و یا دو شیء دارای رنگهای ملایم را کنار هم قرار می دهیم چیزی که از لحاظ بصری می بینیم یکسان نیست. اگر در مکانی از نهایت کنتراست هااستفاده شود در آن مکان اغتشاش بوجود می آید . اصولاً کنتراست های شدیدباعث ایجاد اغتشاش ذهنی می گردند و باید رابطی در جهت تعدیل و هماهنگی آنها وجود داشته باشد .

در امور گرافیکی بیشتر از فرم های هندسی بهره گرفته و فضاهای مثبت و منفی را مد نظر قرار می دهند . در چیدمان ومعماری داخلی منزل ، چون افراد از کار روزمره به خانه باز می گردند و نیاز به آرامش و تسکین خاطر دارند کاربرد رنگهای گرم و تند و فرمهای با برشهای تند و تیز باعث ایجاد آزار واذیت بصری و گرفتن آرامش از افراد می شوند . به عبارت دیگر در فضاهای داخل منزل و طراحی دکوراسیون داخلی باید سعی شود که از فرمهای تیز و خشن و رنگهای خیلی گرم به مقدار زیاد استفاده نشود. معمولاً برای چیدمان داخلی رنگ های ملایم واز نظر ارزشی زیر شصت درصد بکار برده می شود .

همان طورکه در جلسات قبل اشاره کردیم کاربرد رنگهای سرد احساس سرما و در خود فرو رفتن را به افراد القاء می کنند و کاربرد رنگهای گرم احساس وجد و هیجان را تشدید می کنند .

گاهی مشاهده می شودکه وقتی رنگهای سرد و گرم را درکنار هم قرار می دهیم این توازن و بالانس در دید بصری به خوبی مشاهده نمی شود . به همین دلیل برای از بین بردن فاصله و شکاف میان رنگهای گرم و سرد احتیاج به یک رابطی داریم تا احساس ملایم تری بوجود آید .

 

کارهایی که قبل از رنگ کاری باید انجام داد :

 

بتونه کاری:

ابتدا سطوح چوب را با انواع بتونه ، بتونه کاری می‌کنیم . انتخاب بتونه به نوع رنگی که استفاده می‌کنیم بستـگی دارد . با این کار تمام خـلـل و فرج و ترک‌های سطحی را پر می‌کند و سطحی صاف و هموار را بوجود می‌آورد .

سنباده زنی:

در این قسمت بتونه هایی که به چوب زده‌ایم را سنباده می‌زنیم تا به سطح چوب برسیم . هدف از این کار این است که فقط بر میان خلل و فرج و ترک‌ها و شیارها بتونه بماند و روی سطح بتونه‌ای باقی نماند ، چون باعث افزایش اندازه قطعه چوبی می‌شود .

رنگ زدن:

در این قسمت ، عمل اصلی که همان رنگ زدن است با انواع وسایل ( قلمو ، پارچه پرزدار و … ) انجام می‌شود . این قسمت مهمترین قسمت است که باید به دقت انجام شود. مثلاً نباید به یک قسمت آنقدر رنگ بزنیم که شرّه کند و در قسمتی کمتر رنگ بزنیم که زیر رنگ دیده شود . معمولاً رنگ را در دو نوع نوبت ( دو دست ) به قطعه چوب می‌زنند . دست اول برای رنگ‌آمیزی کلی کار و دست دوم نیز که به کل زده می‌شود کاستی‌های رنگ را در قسمت‌های مختلف برطرف می‌کند .

 



 

 

             

   

مواد مصنوعی چوبی

 

تخته خرده چوب

 

صنعت تخته خورده چوب یکی از صنایع جدید است و در مقایسه با صنایع تخته فیبر وتخته چند لایه قدمت چندانی ندارد. این صنعت در حال حاضر به علت استفاده از هر گونه ضایعات چوبی اعم از سه ریال شاخه ها، و مازاد مزارع پنبه وغلات، کتان و کنف و دیگر گیاهان چوبی در ردیف مهمترین صنایع وابسته به چوب قرار دارد. تعدادی از واحدهای تولیدی تخته خرده چوب در ایران عبارتند از : نکا چوب، شموشک و شهید باهنر گرگان، نئوپان گنبد، و ........

تعریف تخته خرده چوب: تخته خرده چوب فرآورده چوبی صفحه ای شکل است که از مخلوط خرده چوب با سایر مواد لیگنو سلولزی و مواد چسبنده به کمک فشار و حرارت دادن ساخته می شود

طبقه بندی تخته خرده چوب بر اساس روش ساخت (نوع پرس کردن )
تخته های حاصل از پرس صفحه ای(صاف) : در این روش جهت طول ذرات تشکیل دهنده کیک تخته خرده چوب به صورت اتفاقی مرتب شده است. این تخته از نظر شکل مقطع (ساختمان نیمرخ ضخامت تخته) خود به چند دسته تقسیم می شوند که عبارتند از: تخته های یکنواخت یا یک لایه، تخته های سه لا (شکل_1) تخته های ریزش تدریجی(بدون لایه مشخص) (شکل_2) وتخته های چند لا (شکل_3)

تخته های حاصل از پرس غلتکی(پرس بی انتها): در این روش غلتکهای پرس ثابت اند و فقط حرکت چرخشی دارند، کیک تخته خرده چوبها از بین غلتکها عبور می کند و به ضخامت تنظیم شده(فاصله بین دو غلتک بالا و پایین) در می آید در این روش می توان تخته های یک لا، سه لا، ریزش تدریجی و چند لایه تولید کرد

تخته های تولید شده با پرس قالبی(قالب گیری شده ): تفاوت اساسی این روش با ساخت تخته خرده چوب با پرس صفحه ای در شکل ظاهری صفحه پرس است. صفحات این پرس به شکلهای بر جسته، فرو رفته، انحنا دار، و یا پروفیل دار ساخته می شود و تخته هایی با شکل های مختلف به وجود می آورند: ماند صفحات ورزالیت

طبقه بندی تخته خرده چوب بر اساس چگونگی سطح(رویه): بر این اساس، تخته خرده جوب به چهار دسته تقسیم می شوند.
تخته خرده چوب بدون روکش : که به دو صورت سنباده شده وجود دارد این تخته بیشتر در مصارف عمومی و جاهایی که در معرض دید شدید، مانند: سقف کاذب، طبقات داخلی کمد مورد استفاده قرار می گیرد

تخته خرده چوب با روکش طبیعی(چوبی): برای تزیین و زیبایی سطوح تخته خرده چوب می توان از آن روکش های چوبی (طبیعی) مانند: گردو، راش، .... استفاده کرد. این تخته بیشتر در جاهایی که تزییین سطوح مورد نظر باشد، مورد استفاده قرار می گیرد، مانند: دکوراسیون داخلی، صفحه میز و کابینت

تخته خرده چوب با روکش مصنوعی: سطوح این نوع تخته خرده چوب ها به وسیله روکشهای مصنوعی (کاغذ آغشته به چسبهای مصنوعی) پوشیده می شود. سطح حاصله با توجه به نوع کاغذ مصرفی(ساده، رنگی، نقش دار) یا دارای نقوش مختلفی از چوب باشد. از این تخته در مکانهایی که حرارت و رطوبت زیاد باشد می توان مصرف کرد، مانند: دیوار حمام و رختکن، میز رستورانها، کابینت آشپز خانه

تخته خرده چوب لعاب دار(لاک کاری شده): سطوح این نوع از تخته ها، توسط یک لایه رنگ آغشته به مواد حفاظتی و ضد رطوبتی پوشیده می شود و بر حسب مورد مصرف ممکن است یک سطح یا هر دو سطح آن لاک کاری شودر،این تخته در دیوارهای آشپزخانه،حمام، سرویسهای لابراتورها و موارد دیگر مصرف می شود

     
 
 
 

تخته لایه

 

تبدیل چوب به لایه های نازک و سپس چسب زدن و قرار دادن آنها بر روی یکدیگر نه تنها شش هزار و لحاظ اقتصادی و جلوگیری از اسراف و تبذیر در مصرف چوب اگر چه ساخت هنری چوبهای لایه ای در ایران از زمانهای گذشته معمول است، ولی تهییه صنعتی تخته لایه سابقه خیلی طولانی ندارد و اولین کارخانه تولید روکش و تخته چند لایه در سال 1344(ه. ش ) در رشت آغاز به کار کرد ودر حال حاضر اکثر کارخانجات صنایع چوب اقدام به تولید تخته لایی و روکش کرده اند که مهمترین این واحدها عبارتند از:
_نکا چوب و شهید رجایی(ساری)
_چوکا گیلان (بندر انزلی)
_روکش چوبی ایران (قزوین)

 

تعریف تخته لایی: تخته لایه عبارت است از چند لایه چوب نازک (روکش) که پس از چسب زنی به طور متقاطع روی همه موارد قرار می گیرند و از طریق فشار و حرارت دادن به هم می چسبند

انواع لایه در تخته لایه: هر یک از ورقهای چوبی یک تخته چند لایه را لایه می نامند که ممکن است یک تکه باشد و یا از چند قسمت تشکیل شده باشد ودارای انواع زیر است :

لایه خارجی(نمایی): این لایه دو سطح بیرونی تخته را می پوشاند و معولاً از لایه های مرغوب و درجه یک تهیه می شود.

لایه مرکزی(مغز): این لایه کاملا ًدر وسط لایه های دیگر قرار دارد که از یک یا چند ورقه روکش به هم چسبیده درست شده است و اغلب از لایه های کم عرض و درجه دو استفاده می شود. گاهی لایه مرکزی ممکن است از چند قطعه چوب طویل (به طول تخته ) و باریک (به عرضهای مختلف) که در کنار همه موارد به وسیله چسب به هم متصل شده باشد که در اصطلاح تخته لایه ردیفی نامیده می شود. همچنین لایه مرکزی ممکن است از تخته خرده چوب، تخته فیبر، چوب پنبه، اسفنج فشرده و غیره تشکیل شده باشد.

لایه میانی: بین لایه مرکزی و خارجی قرار دارد و بیشتر نقش مقاومت و توازن نیروها را ایفا می کند. این لایه را می توان در تخته چند لایه های بیش از سه لایه یافت

گونه های چوبی مورد مصرف در تخته چند لایه: به طور کلی گونه های مورد استفاده این صنعت در ایران و جهان عبارتند از: راش، افرا، توسکا، گردو، نمدار، گونه های پهن برگ، و گونه های پهن برگ وارداتی مانند: سامبا، آکاژو، آکومه، ماهاگونی،وگونه های متداول در جهان عبارتند از: دوگلاس، پیسه آ، ساپن، ملز،و اکالیپتوس

انواع تخته لایه


تخته لایه دراز تار: تخته ای است که جهت الیاف لایه خارجی آن موازی طول (درازی) تخته باشد


تخته لایه پهنا تار: تخته ای است که جهت الیاف لایه های خارجی آن موازسی عرض تخته باشد


تخته لایه متغادل: تخته ای است که در آن لایه های قرینه نسبت به لایه مرکزی (مغز) دو به دو از یک گونه و با یک ضخامت باشد

تخته لایه مطبق: تخته ای است که تمام الیاف لایه های و احتمالاً مغز آن موازی با الیاف لایه خارجی است


تخته لایه اختر تار: تخته ای است که لایه های آن چنان روی هم گزارده شده اند که ا لیاف آن به شکل ستاره در آید


تخته لایه با مغزی تخته خرده چوب مجوف(سوراخ دار): تخته ای است که مغز آن دارای سوراخ های گوناگونی باشد


تخته لایه مختلط: تخته ای است که مغز آن یا بعضی از لایه های آن از مواد دیگری بجز لایه چوبی و یا چوب یکپارچه باشد. این تخته چند لایه ها حداقل دو لایه در طرفین مغز دارد و الیاف عمود بر یکدیگر است


تخته لایه قالبی: تخته لایه ای است که در اثر فشار به شکل معینی در بیاید و مسطح نباشد

تخته لایه همگن: تخته ای است که همه لایه های آن از یک گونه چوب ساخته شده باشد

تخته لایه ناهمگن: تخته ای است که همه یا تعدادی از لایه یا مغز آن از گونه های مختلف چوب ساخته شده باشد

استاندارد و درجه بندی تخته چند لایه : درجه بندی تخته چند لایه را بر اساس خوبی و بدی سطح درجه بندی می کنند. کیفیت لایه خارجی به اندازه و فراوانی معایبی از قبیل : گره، ترک، و تغییرات رنگ آن بستگی داردکه به این ترتیب به پنج گروه (درجه)N (با کیفیت عالی)،A(حداکثر دارای 3 عیب و گره)،B(حداکثر دارای 6عیب و گره)،C (حد اکثر دارای 9عیب و گره)و D(با کیفیت پایین)تقسیم می توان کرد
به طور کلی تخته چند لایه به 3و5و7و12و15و18 لایه وگاهی اوقات 6و8 لایه وجود دارد که خود به دو دسته سنباده شده و سنباده نشده تقسیم می شود

موارد مصرف تخته چند لا


کارهای ساختمانی: دیوارها، سقف، پوشش کف، استفاده می شود

کارهای صنعتی: از این محصول به عنوان عایق صوتی،حرارتی و الکتریکی می توان استفاده کرد مانند: هواپیما سازی، سالنهای صدا بر داری، واگن سازی

مصارف دیگر: جعبه سازی، میزو صندلی، سورتمه سازی و موارد دیگر

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 

تخته فیبر

 

تعریف تخته فیبر: تخته فیبر از فیبرها(عناصر کشیده و باریک چوبی یا سایر الیاف غیر چوبی) که به صورت خمیر در آمده اند و از طریق فشردن، تداخل و اتصال بین الیاف (لیگنین چوب) یا با افزودن چسبهای مصنوعی به دست می آید

انواع تخته فیبر از لحاظ فرایند تولید: تخته فیبر از لحاظ تولید به دو دسته فیبر(S1S)و(S2S) تقسیم بندی می شود.تخته فیبر S1S دارای یک روی صاف می باشد.تخته فیبر S2S دارای دو رویه صاف می باشد


موارد مصرف تخته فیبر

محصولات بیرونی: مانند تخته پوششی که به علت عایق بودن در برابر رطوبت در قسمتهای بیرونی ساختمان استفاده می شود

محصولات درونی: شامل تخته های ساختمانی، تخته آجری سقف،تخته صدا گیر

محصولات صنعتی: شامل تخته های مخصوص ساخت خانه های پیش ساخته اتومبیل سازی و صنایع مبلمان

 
 
 

M D F

 

تخته فیبر نیمه سخت(MDF): ام.دی.اف برای اولین بار در در سال 1965 در امریکا ساخته شد هم اکنون به نام تخته بارابورد به بزار عرضه می شود .ام.دی.اف دارای بافتی بسیار متراکم می باشد . روکشهایی از چوب و مصنوعات روکشی بر روی این محصول چسبانده می شود مانند: روکش آلدر، روکش فرمیکا که نوع فرمیکا مقاوم نسبت به آب می باشد. نوع الدر آن نسبت به آب و سایر عوامل مقاوم نمی باشد

تخته فیبر سخت: در سال 1926 اولین کارخانه تولید اچ.پی.ال در شهر لورل تاسیس شد که این واحد در حال حاضر بزرگترین کارخانه تولید کننده اچ پی .ال در دنیا به شمار می رود دو نوع از این تخته ها عبارتند از:

روکوب گونیایی: این صفحات دارای رنگهای مختلفی مانند: مرمری روشن و تیره هستند و گاهی رنگ آنها را به صورت موج چوب در می آورند. این صفحات قابل شستشو با آب سرد و گرم است وبرای پوشش دیوار ها به کار می رود

روکوب مربعی: گاهی صفحات روکوب را به شکل (مربع یا مستطیل ) در می آورند و برای پوشش کف آشپزخانه، حمام، و سرویسها استفاده می شود

 
 
 

H P L

 

فرمیکا با اسم اختصاری HPL که مخفف HIGH PRESSUS LAMINATE می باشد یک کلمه اسپانیایی و معرف ورقه ای است مرکب که از چندین لایه ساخته شده از الیاف (مثل کاغذ)آغشته به رزین های عمل کننده در گرما (گرما سخت)که تحت تاثیر حرارت و فشار 5 مگا پاسگال به هم چسبیده باشد. یک یا دو سطح فرمیکامی تواند از ورقه های رینگی یا تزیینی آغشته به رزین ملامین پوشیده شود .در ایران به تولید ورقه های فرمیکای ضد حرارت و رطوبت پرداخته می شود و در حال حاضر از کشورهایی نظیر هند، ترکیه، سوریه،... نیز وارد می شود.
مواد اولیه معمولی جهت ساخت فرمیکا یا HPL عبارتند از: کاغذ کرافتک، کاغذ دکورتیو ، رزین فنلیک ، و رزین ملامین می باشد

خصوصیت روکش فرمیکا

مقاومت های رطوبتی :مقاوم در برابر آب و بخار بدون ترک خوردگی و ورقه ورقه شدن . جذب رطوبت در حال غوطه وری در آب کمتر از 6درصد و افزایش ضخامت ناشی از جذب آب آن کمتر از 10درصد می باشد

مقاومت حرارتی: تحمل دمای خشک و شوک حرارتی تا 180درجه سانتیگراد. مقاومت در برابر حرارت سیگار بدون باقی ماندن اثر آن . تغییرات ابعادی در دمای بالا کمتر از 3درصد می باشد

سایر مقاومت ها : به دلیل استفاده از چسب رزین فنو لیک در تولید فرمیکا در مقابل جریان الکتریسیته مقاوم بوده به دلیل استفاده از جسب رزین ملامین در سطح لایه باعث مقاومت رویه در برابر اسیدهای ضعیف شده است

 
 
 

H D F

 

تخته فیبر سخت(HDF): در سال 1962 اولین کارخانه تولید اچ.پی.ال در شهر لورل تاسیس شد که این واحد در حال حاضر بزرگترین کارخانه تولید کننده اچ پی .ال در دنیا به شمار می رود دو نوع از این تخته ها عبارتند از:

روکوب گونیایی: این صفحات دارای رنگهای مختلفی مانند: مرمری روشن و تیره هستند و گاهی رنگ آنها را به صورت موج چوب در می آورند. این صفحات قابل شستشو با آب سرد و گرم است وبرای پوشش دیوار ها به کار می رود

روکوب مربعی: گاهی صفحات روکوب را به شکل (مربع یا مستطیل ) در می آورند و برای پوشش کف آشپزخانه، حمام، و سرویسها استفاده می شود

کفپوشهای hdf
لایه این پارکتها به صورت زیر است

1_ سطح خارجی از لمینت سخت و مقاوم 2_ ورق فلم طرح چوب 3_ فیبر ضد رطوبت H.D.F4_ سیستم اتصال تاپ لاک(TOP LOOK )5_ ورق ملامین ضر رطوبت

ابعاد این کفپوش توسط شرکت های مختلف متفاوت است

 
 
 

پانلهای معدنی

 

پانلهای چوب و سیمان( CEMENT BOARD (C.B پانلهای چوب و گچ (GYPSUM FIBER BORD (G.F.B

پانل های چوب و سیمان (C.B) : سابقه تولید صفحات چوب و سیمان به سال 1914 می رسد که در اتریش نوعی پانل فشرده چوبی که در ساخت آن از کربنات منیزیم به عنوان عامل اتصال دهنده به کار رفته بود تولید گردید . در سال 1982 برای تولید این پانلها از سیمان پرتلند استفاده شده و در سالهای پس از آن از کچ به عنوان اتصال دهنده استفاده گردید. واحد های تولید کننده پانل های چوب و سیمان در ایالات متحده از سال 1940شروع به کار نمود. در این فرایند می توان از الیاف دیگری مانند: ماسی، شن، پرلیت، را نیز می توان مورد استفاده قرار داد. از فرایند جدید در تولید این تخته می توان تزریق دی اکسید کربن به داخل آن که منجر به افزایش مقاومت آن می شود نام برد

موارد مصرف پانلهای چوب و سیمان (C.B): این پانلها در ساختمان به ویژه در پوششهای داخلی سقف و و دیوار ها و نمای خارجی ساختمان کاربرد گسترده ای دارد

پانلهای چوب و کچ (G.F.B ) : پانلهای گچی از ترکیب ذرات چوب و گچ های مصنوعی که خود از محصولات جانبی فرآیندهای تولید کود های مصنوعی می باشند به دست می آید. هزینه تولید این تخته ها به دلیل استفاده از این مواد پایین بوده. ارزش صفحات گچی تقویت شده حدوداً نصف قیمت تخته خرده چوب ساخته شده با رزین اوره فرمالدئید است به دین ترتیب این فرآورده دارای قدرت رقابت بالایی می باشد

موارد مصرف پانلهای چوب و گچ (G.F.B) : از صفحات چوب و گچ در داخل ساختمان به عنوان پوشش کف، پوشش داخلی دیوار ها، دیوارهای جدا کننده(پارتیشن)و غیره استفاده می شود

پانهای چوب و لاستیک : در این فرآیند که از الیاف چوب و تایر فرسوده و رزین استفاده می شود، با تغییر درصد مواد اولیه،تخته هایی به دست می آید که ویژگیهای متعددی در برابر رطوبت،کشش،و ضربه از خود نشان می دهد سالانه 240ملیون تایر در ایالات متحده فرسوده می شود که این تعداد تایر فرسوده یک مشکل زیست محیطی جدی محسوب می شود که با این فن آوری تا حدودی از مشکلات مربوط به آن کاسته شده است

 
 

 

                          

                               روش های فرم دهی به چوب

۱- برش: از بدیهی ترین روش های فرم دهی چوب می باشد که تجهیزات مهم آن؛ مانند: اره فلکی، اره مته کاری، لایه کن که چوب را به شکل های متفاوتی مانند: ورق، مقوا، تخته تبدیل می نماید.

۲- کنده کاری: یعنی چوب، دارای قابلیتی است که می توان قطعاتی را از آن کنده بدون اینکه ترک خورده به، کنده کاری روی چوب حکاکی و روی سنگ حجاری گویند. ساخت قالب ها و مهره ها و حجم ها و نیم برجسته ها و منبت کاری مربوط به این روش شکل دهی است.

۳- خراطی: منظور ایجاد شکل هایی در چوب که آن شکل ها از لحاظ خصوصیت هندسی دارای محور تقارن هستند. پایه میز ها و میله نرده ها به روش خراطی ایجاد می گردد. (تشابه با ماشین کاری در فلزات دارد)

۴- فرز کاری (ابزار زدن): منظور ایجاد فرمی خاص در امتداد یک پروفیل چوبی است.

۵- خم کاری: باید بدانیم که خشک بودن چوب به علت وجود ماده ای به نام لیگنین یا سیمان چوب است. چناچه چوب را به مدت طولانی در آب غوطه ور باشد و از آن بهتر، اگر چوب را بجوشانیم ماده خشک لیگنین ژله ای نرم و قابل انعطاف می گردد و بنابر این در این حالت می توان به میزان مشخصی چوب را انحنا بخشید (صندلی ها فرنگی). البته اگر قطعه چوب کوچکی باشد با غوطه ور بودن در آمونیاک هم می توان به طور قابل ملاحظه ای حالت خم پذیری در آن به وجود آورد.

 

 

                         

چوب و محصولات فرعی چوب

۱- چوب ماسو: همان چوب خالص است که از جنگل به دست آمده و به قطعاتی مشخص برابر نیاز بریده می شود. قطعات بریده شده از بزرگ به کوچک. شامل گرده بینه (استوانه کامل)، بینه (نیم استوانه)، چهار تراش (تبدیل مقاطع دایره به مربع)، الوار، نیم الوار، تراور، قنداق، بازو، تخته.

۲- تخت چند لا: با قرار دادن لایه های نازکی از چوب برروی هم و چسباندن آنها به یکدیگر به نحوی که در هر دو لایه مجاور امتداد فیبرها عمود بر هم باشد تخته چند لایه ایجاد می شود که به خاطر این وضعیت تخت چند لا از مرغوبیت بیشتری برخوردار است و مطمئن ترین محصولات چوبی است که کمترین واکنش را در برابر رطوبت دارد.

۳- تخته خورده چوب: اصطلاحا به آن نئوپان گفته می شود و جهت ساخت آن سر شاخه های درخت را با چوب ضایعاتی خورد کرده و سپس از دانه بندی با چسب آغشته نموده و برروی دستگاه پرس مانند لایه ای می ریزین که پس از انجام عملیات پرس به تخته ای صاف و محکم تبدیل می شود و پس از دور بری روانه بازار می گردد. با این روش مقادیر قابل توجهی از چوب صرفه جویی شده است و از نابود شدن نجات یافته اند.

۴- فیبر: چنانچه چوب های ضایعاتی را به پودر تبدیل کرده و از آن خمیر بسازند (خمیر چوب + خمیر کاغذ باطله) و سپس به آن آهار اضافه کنند (منظور اضافه کردن پارافین جهت افزایش مقاومت آن به رطوبت است). خمیری به دست می آید که اگر آن را روی دستگاه پرس ریخته و عملیات پرس انجام شود تخته ای خشک، محکم و استخوانی به نام فیبر به دست می آید.

۵- خمیر چوب: از آن در تولید الیاف نیم مصنوعی (الیاف بازیافته) استفاده می گردد؛ مانند: الیاف ویسکوزیون که از خمیر سلولزی درختان صنوبر، کاج، سرو به دست می آید.

۶- زغال چوب: مهم ترین کاربرد غال چوب استفاده از آنها در تصفیه کننده ها است. لذا زغال در تصفیه آب خانه ها و جهت ساخت ماسک ها کاربردی وسیع دارند و علت آن متخلخل بودن زغال و وسیع بودن سطح تماس آن با سیال است.

۷- ساخت کاغذ و مقوا: چوب ماده ای است طبیعی که ۵۰% سلولز و ۳۰% لیگنین (سیمان چوب) و ۲۰% باقی مانده آن را انواع هیدروکربن ها اشغال می کنند. در یک کلام ساخت کاغذ یعنی جدا نمودن مواد مزاحم لیگنین و هیدروکربن ها و سپس دادن آرایش جدید به الیاف سلولزی خمیری شکل است، جدا سازی لیگنین و هیدروکربن ها به وسیله مواد شیمیایی بی سولفیت ها یا هیپوکلریت سدیم یا پراکسید اکسیژن صورت می پذیرد. از کاغذ های مهم می توان به اینها اشاره کرد:

۱-کاغذ گراف: همان کاغذ قهوه ای رنگ محکم و بادوام است که از چوب سوزنی برگ ها به دست، آمده و کاربرد بسیار وسیعی دارد به خصوص در بسته بندی.

۲-کاغذ پوستی: با عبور کاغذ از حمام اسید سولفریک دیواره های سلولزی ژله ای شده؛ لذا سخت و مقاوم می گردد و بنابراین کاغذی است نیمه شفاف و بسیار مقاوم در برابر پاک کردن.

۳-کاغذ کالک: کاغذی محکم، صاف و نیمه شفاف جهت ترسیم نهایی. (ترسیمات مرکبی)

۴-مقوا: چنانچه ضخامت کاغذ از مقدار مشخصی بیشتر باشد به آن مقوا گفته می شود اما مهم ترین مقوا موجود مقوایی است به نام مقوای فلوتینگ یا کنگره ای یا کاروگیت که در صنعت بسته بندی به میزان بسیار زیادی از این مقوا استفاده می نمایند. رمز استحکام این مقوا سه لایه بودن و وجود لایه کنگه ای در بین دو لایه پایینی و بالایی است که بر این اساس می تواند مقدار بسیار بیشتری مقاومت از خود نشان دهد.

 

 

 

 

اتصالات قطعات در چوب

 علیرغم پلاستیک، شیشه و فلزات نمی توان چوب را ریختگری نمود و قطعات یک دست ساخت. بنابراین ابتدا چوب را به قطعات کوچک تقسیم کرد و آنها را جهت ساخت به یکدیگر وصل کرد. وصل کردن به سه روش صورت می گیرد هر چند سه روش به صورت توام انجام می شود.

الف) استفاده از اتصالات چوبی

یعنی ایجاد فرم های هندسی خاص در قطعات چوبی که می خواهیم به هم وصل کنیم. این فرم های هندسی ضمن ایجاد استحکام کافی موجب افزایش سطح تماس می گردد؛ مانند: فاق و زبانه، اتصال فارسی، نیم نیم، گوه فرانسوی، اتصال انگشتی و اتصال دم چلچله.

ب) استفاده از اتصالات شیمیایی

 منظور اتصالات قطعات چوبی که با استفاده از چسب ها صورت می گیرد. چسب ها هم می توانند منشاء طبیعی داشته باشند (حیوانی - گیاهی - معدنی) و هم می توانند به صورت مصنوعی تولید شوند؛ مانند: چسب های آمین و پلاست.

ج) اتصالات فلزی

 منظور استفاده از قطعات کوچک فلزی به منظور افزایش استحکام در اتصال است؛ مانند: انواع میخ ها- پیچ ها- پرچ ها- پنس ها- منگنه و گونیا و....

انواع چوب های مناسب در ایران

موارد کاربرد

افرا، ملچ، آزاد، زبان گنجیشک، گردو، راش، گلابی، گیلاس وحشی

مبل سازی و تزئینات

راش، توسکا، چنار، نارون، زبان گنجیشک، تبریزی، اقاقیا، کاج معمولی

نجاری

سرخدار، افرا، انجیلی، شمشاد (خراطی)، گردو (قنداق تفنگ)، توت، گلابی، سیب، اقاقیا، نمدار، زیتون

مدلسازی، مجسمه سازی، خراطی

تبریزی (خمیر مکانیکی)، نمدار، لرگ، راش، توسکا، افرا

کاغذ سازی

صنوبر ها، لرگ، افرا، راش، ممرز

تخته فیبر

صنوبرها، لرگ، نمدار، افرا، انجیلی

تخته خرده چوب

گردو، افرا، ملچ، راش، توسکا، زبان گنجیشک، تبریزی، صنوبر

تخته چند لایه

توسکا (قایق)، آزاد (پارو)

قایق و ساختمان های دریایی (مقاومت در برابر رطوبت)

تبریزی (سقف)، نارون (پله)، راش (درو پنجره)، آزاد و رزبین (معدن)، ممرز، انجیلی

ساختمان و معادن

کاج ایرانی و توسکا (صندوق سازی)، زبان گنجیشک (حلقه چرخ ملخ هواپیما)، راش (عرابه سازی)، سفیدار، راش و اقاقیا (دسته ابزار)، شمشاد و انجیلی (قرقره سازی)، کاج (بشکه)، راش، ممرز و انجیلی (تراورز راه آهن)، توت و افرا (سازهای موسیقی)، تبریزی (کبریت)، کاج (بشکه)

اجزا و قطعات خاص

 

روغن های نباتی و حیوانی: به جداره خارجی چوب روغن می مالند که از رطوبت جلوگیری می کند ولی در مقابل حریق و عوامل زنده موثر نیست چون روزی این ماده شستشو می شود. (دائمی نیست) به روش غوطه وری به مواد نفتی آغشته می کنند.
۳- خشک نگه داشتن چوب

روش های جدید محافظت از چوب بر دو عامل استوار است:

 

استفاده از مواد شیمیایی که چوب را در برابر تمام تهدیدات محافظت می کند و به جای رویه چوب مواد را به عمق چوب تزریق می کنند.

برای نگه داری چوب از چه موادی استفاده می شود؟

۱- کروزت: از مهم ترین محافظت کنندگان چوب که از تقطیر زغال سنگ به دست می آید. این ماده ترکیبی سمی و چوب را در برابر عوامل زنده محافظت می کند و ماده ای است پایدار و غیر قابل شستشو که از چوب خارج نمی شود. هم به صورت خالص و هم به صورت ترکیب با قیر یا نفت استفاده می شود.
۲- پنتاکلروفنل: از دیگر محافظ های روغنی چوب است که به جای کروزت و به همراه نفت استفاده می گردد.
۳- نمک های فلزی: از محافظت کننده های محلول در آب می باشند؛ مانند: آرسنات مس کرماته شده و یا کلر روی کرماته شده.

مواد پلیمری مانند PEG که به عنوان قشری، روی چوب را می گیرد و از تبادلات مکانیزم چوب و عوامل زنده جلوگیری می کند. برعکس آنچه که به عمق چوب تزریق می شود ماده ای است ضد حریق یعنی از گسترش شعله جلوگیری می کند.

علاوه بر روش های فوق روش های دیگری نیز وجود دارد که با هدف دو گانه استفاده شده و تا حدی موجب محافظت از چوب می گردد؛ مانند: رنگ کردن چوب و زدن لاک و الکل یا استفاده از پلیمر.

 منابع :

کتابهایی درباره جنگل و منابع طبیعی

اینترنت

چوب در صنعت

مطالب اخیر:
دوستان من:
کدهای اضافی کاربر :